UK Suddi
The news is by your side.

ರಾಷ್ಟ್ರ ಕೂಟರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆ

ಕುಂಕೂರ (ತಾ.ಕುಂದಗೋಳ): ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡಜಿಲ್ಲೆಗೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಆಕರವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಶಾಸನ­ವೊಂದು ಕುಂಕೂರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದೊರೆ­ತಿದ್ದು, ಇದು 9ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು ಎಂದು ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ (ಎಎಸ್‌ಐ) ಧಾರವಾಡ ವೃತ್ತದ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ಎ.ಆರ್‌.ದೇಸಾಯಿ ಈ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ಕೆರೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸ­ಲಾದ ಬಾದುಬ್ಬೆ (ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ)ಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ 168 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ, 30 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಗಲ ಮತ್ತು 10 ಸೆಂ.ಮೀ. ದಪ್ಪ ಇರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಎರಡು ಸಾಲು­ಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೊರೆ 3ನೇ ಕೃಷ್ಣನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸು­ತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಬನವಾಸಿ 12000’ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ಕುಂತುರಳಿ 30’ರ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ತಾಯಿಗ ನಾಗ­ಮುಂಡ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾದ ‘ಕುಂತುರುಳಿ’ಯೇ ಇಂದಿನ ಕುಂಕೂರ ಆಗಿದೆ. ಇದು 30 ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಬಾಗುಬ್ಬೆ ವಿಗ್ರಹವು ಸಾಮಾ­ನ್ಯವಾಗಿ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿ­ರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆರೆಯ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತುಂಬಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ರೂಢಿಯ­ಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಶಾಸನ ಸಿಕ್ಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹೊಂಡ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿವೆ.

ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಊರಿನ ಪೂರ್ವದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1500 ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಜನವಸತಿಯ ಪುರಾವೆಗಳು ಪತ್ತೆ­ಯಾ­ಗಿವೆ. 11–12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆಲವು ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಮಣ್ಣಿ ನ ಹೆಂಚಿನ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಗಡಿಗೆ ಮಡಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ಸಂವ­ತ್ಸರ ಶಕ 865ನೇ ವರ್ಷದ ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುದ್ಧ ಪಂಚಮಿಯ ಗ್ರಹಣ ಸೋಮವಾ­ರವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಬನವಾಸಿ 12000 ನಾಡನ್ನು ಲಿಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಎಂಬು­ವವ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉಪಭಾಗವಾದ ಕುಂತುರುಳಿ 30ನ್ನು ತಾಯಿಗ ನಾಗಮುಂಡ ನೋಡಿ­ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅನಂತಶಯನ ದೇವಾಲಯವು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಊರು ಮೊದಲು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸವಣೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಾರಡಗಿ ದೇಸಗತಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು, ಇಲ್ಲಿನ ನಾಡಗೌಡರಾಗಿದ್ದ ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 250 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಹೇಳಿದರು.

ಗಟಾರ ದಾಟಲು ಶಾಸನ ಬಳಕೆ ! ಶಾಸನದ ಮಹತ್ವ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕುಂಕೂರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಶಾಸನವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಊರಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಟಾರವನ್ನು ದಾಟಲು ಇದೇ ಶಾಸನವನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ!

For North Karnataka News visit www.uksuddi.in

Comments